हत्तींचा धुडगूस: नागरिक भयभीत, वनविभागाच्या उपाययोजनांवर प्रश्नचिन्ह
गडचिरोली, ३१ जुलै : गडचिरोली जिल्ह्यात रानटी हत्तींचा धुडगूस दिवसेंदिवस बिकट बनत आहे. मंगळवारी (दि. २९) रात्री चामोर्शी तालुक्यातील लसनपेठ टोला येथे एका टस्कर हत्तीने बंडू राठोड यांच्या घराचे लोखंडी प्रवेशद्वार तोडून मोहफूल आणि तीन पोत्यांहून अधिक धानाची नासधूस केली. यानंतर हत्तीने अनंतपूर आणि राजूर शेतशिवारात घुसून घरांचे नुकसान केले, तर डोंगरी टोल्यात पपईची झाडे आणि गिलगावात एक झोपडी उद्ध्वस्त केली. या घटनेने जिल्ह्यातील शेतकरी आणि ग्रामस्थांमध्ये निर्माण झालेली भीती पुन्हा अधोरेखित झाली आहे.
नागरिकांचे दहशतीचे जीवन:
लसनपेठ आणि अनंतपूर येथील ग्रामस्थांनी रात्रभर छतांवर आणि बंद घरांमध्ये दहशतीत काढली. “हत्ती कधी येईल आणि काय नुकसान करेल, याची भीती सतावत आहे. आमचे पीक, घर, जीव धोक्यात आहे,” अशी व्यथा लसनपेठच्या रहिवासी सुनिता मेश्राम यांनी व्यक्त केली. गेल्या काही महिन्यांपासून हत्तींच्या हल्ल्यांमुळे शेतकऱ्यांचे शेतीचे नुकसान आणि ग्रामस्थांचे असुरक्षित जीवन ही गंभीर समस्या बनली आहे. मुरमुरीत दोन घरे, अनंतपूरात बैलबंड्या आणि राजूर येथील घरांचे नुकसान यामुळे ग्रामस्थांचा संयम सुटत आहे.
हत्तींचा भटकंतीचा मार्ग:
गेल्या २०-२५ दिवसांत हा टस्कर हत्ती पोर्ला वनपरिक्षेत्रापासून मुरूमगाव, धानोरा, कुनघाडा, गिलगाव, कुथेगाव, मुरमुरी, येडानूर, रावनपल्ली, पावीमुरांडा आणि नारायणपूरच्या जंगलात भटकत आहे. बुधवारी तो आलापल्ली वनविभागातील नारायणपूर जंगलात दाखल झाला. या काळात शेती, घरे आणि ग्रामस्थांच्या सुरक्षेला मोठा धोका निर्माण झाला आहे.
वनविभागाची निष्क्रियता?:
कुनघाडा वन परिक्षेत्र अधिकारी मधुमती तावाडे यांनी वन्यजीव रेस्क्यू टीमसह हत्तीला जंगलाकडे हुसकावण्याचा प्रयत्न केला आणि नुकसानीचे पंचनामे केले. मात्र, ग्रामस्थांचा आरोप आहे की, वनविभाग केवळ पंचनामे आणि सतर्कतेचे इशारे देऊन जबाबदारी झटकत आहे. “हत्तींच्या हल्ल्यांना आळा घालण्यासाठी ठोस उपाय का केले जात नाहीत? आम्ही किती काळ अशा दहशतीत जगायचे?” असा सवाल राजूर येथील शेतकरी रमेश आत्राम यांनी उपस्थित केला.
ग्रामस्थांचे प्रश्न:
– हत्तींच्या हल्ल्यांपासून संरक्षणासाठी वनविभागाकडे ठोस योजना आहे का?
– नुकसानभरपाईची प्रक्रिया जलद आणि पारदर्शी का होत नाही?
– हत्तींना जंगलात परत पाठवण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर का केला जात नाही?
आवाहन आणि अपेक्षा:
ग्रामस्थांनी वनविभागाला हत्तींच्या हल्ल्यांवर कायमस्वरूपी उपाययोजना करण्याची मागणी केली आहे. “आम्हाला नुसत्या सूचना नकोत, आमच्या जीवित आणि मालमत्तेचे रक्षण करणारी कारवाई हवी,” अशी मागणी लसनपेठच्या सरपंचांनी केली. वनविभागाने नागरिकांना हत्तीला हुसकावण्याचा प्रयत्न न करण्याचे आणि नुकसान झाल्यास संपर्क साधण्याचे आवाहन केले आहे. मात्र, वारंवारच्या घटनांमुळे नागरिकांचा विश्वास डळमळीत झाला आहे.
“गडचिरोलीतील रानटी हत्तींचा प्रश्न आता गंभीर बनला आहे. शेतकऱ्यांचे पीक, ग्रामस्थांची घरे आणि त्यांचे सुरक्षित जीवन धोक्यात आहे. वनविभागाने तातडीने प्रभावी उपाययोजना करून हत्तींना जंगलात परत पाठवण्यासाठी आणि ग्रामस्थांच्या सुरक्षेसाठी ठोस पावले उचलणे गरजेचे आहे. अन्यथा, हा मनुष्य-वन्यजीव संघर्ष आणखी तीव्र होण्याची भीती आहे.”
About The Author
