मोदुमोडगू गावातील ग्रामस्थांचा संताप: वनजमिनीवरील बेकायदेशीर अतिक्रमणाविरुद्ध उपवनसंरक्षकांना तक्रारीचे साकडे
अहेरी, गडचिरोली, १३ ऑगस्ट : गडचिरोली जिल्ह्यातील अहेरी तालुक्यातील मौजा मोदुमोडगू येथील ग्रामस्थांनी वेलगूर उपक्षेत्रातील कक्ष क्र. २६ मधील वनजमिनीवर श्री. संजित तारक बिश्वास आणि श्री. रंजित हलदार यांनी केलेल्या बेकायदेशीर अतिक्रमणाविरुद्ध उपवनसंरक्षक कार्यालय, अहेरी यांच्याकडे लेखी तक्रार दाखल केली आहे. गावातील सुजान नागरिकांनी एकत्र येऊन सादर केलेल्या या तक्रारीत, गैरअर्जदारांनी वनजमिनीवर अनधिकृतपणे टिन शेड, झोपडी आणि विटा-गिट्टीचा व्यवसाय सुरू करून मालकी हक्क प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न केल्याचा गंभीर आरोप केला आहे.
तक्रारीनुसार, गैरअर्जदार क्र. १, संजित तारक बिश्वास हे छत्तीसगडचे मूळ रहिवासी असून, काही महिन्यांपूर्वी त्यांनी प्राथमिक आरोग्य केंद्र, आलापल्ली येथील वन खात्याच्या खुल्या जागेवर टिन शेड उभारून अतिक्रमण केले आहे. दुसरीकडे, गैरअर्जदार क्र. २, रंजित हलदार हे मोदुमोडगू येथील रहिवासी असून, स्वतःचे घर असतानाही त्यांनी वनजमिनीवर विटा, गिट्टी ठेवून आणि झोपडी उभारून व्यवसाय सुरू केला आहे. ग्रामस्थांनी सांगितले की, गैरअर्जदार हळूहळू अतिक्रमणाचे क्षेत्र वाढवत असून, वनजमिनीची सुपीकता नष्ट करत आहेत.
ग्रामस्थांना धमक्या आणि शिवीगाळ: ग्रामस्थांनी अतिक्रमण हटवण्याची मागणी केली असता, गैरअर्जदारांनी त्यांना अश्लील शिवीगाळ आणि मारण्याच्या धमक्या दिल्या. इतकेच नव्हे, तर गैरअर्जदारांनी वनपरिक्षेत्र अधिकारी (RFO) आणि उपवनसंरक्षक (DFO) यांना मासिक पैसे देण्याचा दावा करून, “तुम्ही काहीही करा, माझे काहीही बिगडणार नाही,” असे सांगत दादागिरी दाखवली. याशिवाय, गैरअर्जदार क्र. २ च्या व्यवसायात काम करणारे श्री. संजय कोंडागूर्ले यांनी ८ ऑगस्ट २०२५ रोजी ग्रामस्थांना अॅट्रॉसिटी कायद्यांतर्गत गुन्हा दाखल करण्याची धमकी दिली, ज्यामुळे गावात तणावाचे वातावरण आहे.
वन प्रशासनाच्या उदासीनतेवर प्रश्नचिन्ह: ग्रामस्थांनी तक्रारीत नमूद केले की, वन विभागाकडून या अतिक्रमणाकडे दुर्लक्ष होत आहे. सामान्य आणि बेघर नागरिकांनी राहण्यासाठी लहान जागेवर अतिक्रमण केल्यास वन विभाग तात्काळ कारवाई करतो; मात्र, आर्थिकदृष्ट्या सक्षम असलेले गैरअर्जदार वनजमिनीवर बेकायदेशीर व्यवसाय करत असूनही कोणतीही कारवाई होत नाही, याबाबत ग्रामस्थांनी नाराजी व्यक्त केली आहे.
कायदेशीर मागण्या: ग्रामस्थांनी भारतीय वन अधिनियम १९२७, कलम २६ (१) (ड), (ह), (ग) अंतर्गत गैरअर्जदारांवर गुन्हा नोंदवण्याची मागणी केली आहे. तसेच, वनजमिनीची सुपीकता नष्ट केल्याबद्दल दंड आकारण्यात यावा आणि सदर जमीन तात्काळ वन प्रशासनाच्या ताब्यात घेण्यात यावी, अशी विनंती केली आहे. तक्रार प्राप्त झाल्यापासून सात दिवसांत कारवाई न झाल्यास, ग्रामस्थांनी संवैधानिक मार्गाने ठिय्या आंदोलन करण्याचा इशारा दिला आहे. याशिवाय, त्यांनी अतिक्रमीत जागेवर झोपड्या उभारून राहण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे.
प्रतिलिपी आणि पाठपुरावा: तक्रारीची प्रत वनसंरक्षक (प्रादेशिक) कार्यालय, गडचिरोली आणि वनपरिक्षेत्र अधिकारी, अहेरी यांना पाठवण्यात आली आहे. ग्रामस्थांनी या प्रकरणात तात्काळ कारवाईची अपेक्षा व्यक्त केली असून, वन विभागाच्या कार्यवाहीची माहिती त्यांना कळवण्याची मागणी केली आहे.
स्थानिक प्रतिक्रिया: गावातील रहिवासी बबलू देवनाथ, विश्वनाथ भगवदर बाला, सुजित कुजविहारी रॉय यांच्यासह अनेकांनी तक्रारीवर स्वाक्षऱ्या करून एकजुटीने हा लढा लढण्याचा निर्धार व्यक्त केला आहे. स्थानिक नागरिकांचे म्हणणे आहे की, वनजमिनीचे संरक्षण आणि गावातील शांतता राखणे ही वन विभागाची जबाबदारी आहे, आणि याबाबत त्वरित कारवाई न झाल्यास परिस्थिती आणखी चिघळू शकते.
या प्रकरणात वन विभाग काय कारवाई करतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. ग्रामस्थांनी कायदेशीर लढा आणि आंदोलनाची तयारी दर्शवली असून, हा विषय आता जिल्ह्यात चर्चेचा केंद्रबिंदू बनला आहे.
About The Author
