गडचिरोलीत FES संस्थेच्या मार्गदर्शनात भूजल संरक्षणासाठी “नापो जल, बचाव कल” अभियान
गडचिरोली, १० जून : गडचिरोली जिल्ह्यातील वडसा, कुरखेडा आणि धानोरा तालुक्यांमध्ये FES (Foundation for Ecological Security) संस्थेच्या मार्गदर्शनाखाली “नापो जल, बचाव कल” अभियानांतर्गत भूजल संरक्षणासाठी महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले गेले आहे. स्थानिक सृष्टी संस्थेच्या सहकार्याने मास्टर ट्रेनर कुणाल गुरनुले, राकेश खेवले, सायली मेश्राम आणि FES कार्यकर्ते आदिनाथ जाधव यांच्या नेतृत्वाखाली ग्रामसभा प्रतिनिधींसह ५६ विहिरींची पाणी पातळी मोजणी पूर्ण झाली आहे.
वाढती पाणी टंचाई आणि उपाययोजना
वातावरण बदल आणि शेतीसाठी पाण्याचा वाढता वापर यामुळे गावातील विहिरींची पाणी पातळी झपाट्याने खालावत आहे. विशेषतः नहर सुविधा नसलेल्या गावांमध्ये विहिरींनी तळ गाठला असून, पाण्यासाठी गावकऱ्यांना भटकंती करावी लागत आहे. या अभियानातून भूजल संरक्षणाची जागृती आणि दीर्घकालीन उपाययोजनांवर भर दिला जात आहे.
अभियानाची वैशिष्ट्ये
– मोजणी : तीन तालुक्यांतील ५६ सार्वजनिक आणि खासगी विहिरींची पाणी पातळी मोजली.
– कालावधी : सलग ४ ते ५ वर्षे मोजणी सुरू राहील.
– अहवाल : मोजणीच्या आधारे सविस्तर अहवाल तयार होईल, ज्यात पाण्याची सध्याची परिस्थिती आणि भविष्यातील उपाययोजना सुचवल्या जातील.
– उपाय : भूजल पुनर्भरणासाठी समतल चर, नाल्यांवर बांध आणि लहान तलाव यांसारख्या उपाययोजनांवर भर.
मोजणीवेळी गावकऱ्यांनी भूजल पातळी खालावण्याबाबत चिंता व्यक्त केली. नहर सुविधा असलेल्या गावांमध्ये पाण्याची कमतरता कमी असली, तरी इतर गावांमध्ये परिस्थिती गंभीर आहे.
FES चे योगदान
FES संस्था सामूहिक वन हक्क क्षेत्रांचे व्यवस्थापन आणि संवर्धनासाठी कार्यरत आहे. या अभियानातून गडचिरोलीतील ग्रामीण भागात भूजल संकटावर मात करण्यासाठी स्थानिक सहभाग आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोनाला चालना दिली जात आहे.
FES आणि सृष्टी संस्था पुढील काही वर्षांत मोजणी आणि जागृतीवर लक्ष केंद्रित करणार असून, गावकऱ्यांना भूजल संरक्षणासाठी प्रोत्साहित केले जाईल. या अभियानामुळे गडचिरोलीत पाणी टंचाईवर मात करण्यासाठी आशादायी पाऊल उचलले गेले आहे.
About The Author
