गडचिरोलीत मानव-हत्ती सुसंवादासाठी बालाजी डिगोळे यांचा SAGE कडून विशेष गौरव
गडचिरोली, 12 ऑगस्ट : जागतिक हत्ती दिनानिमित्त, कोलकत्तास्थित Stripes and Green Earth Foundation (SAGE Foundation) यांनी गडचिरोली जिल्ह्यात मानव-हत्ती संघर्षाचे उत्कृष्ट व्यवस्थापन केल्याबद्दल श्री. बालाजी हरीभाऊ डिगोळे, वनपरिक्षेत्र अधिकारी (वन्यजीव), वडसा यांना प्रशस्तीपत्र देऊन गौरविले. हा सन्मान समारंभ आज 12 ऑगस्ट 2025 रोजी आयोजित करण्यात आला होता, ज्यामध्ये वन्यजीव संरक्षण आणि मानव-वन्यजीव सहअस्तित्वाला प्रोत्साहन देण्याच्या SAGE फाऊंडेशनच्या प्रयत्नांचा गौरव करण्यात आला.
मानव-हत्ती संघर्षाचे यशस्वी व्यवस्थापन
गडचिरोली जिल्हा, जिथे घनदाट जंगले आणि समृद्ध जैवविविधता आहे, तिथे गेल्या काही वर्षांपासून मानव आणि हत्ती यांच्यातील संघर्ष वाढला आहे. हत्तींच्या अधिवासाचे संरक्षण करताना स्थानिक समुदायांच्या सुरक्षिततेची काळजी घेणे हे एक मोठे आव्हान आहे. श्री. बालाजी डिगोळे यांनी या आव्हानाला तोंड देत, वनविभागाच्या सहकार्याने प्रभावी उपाययोजना राबविल्या. त्यांच्या नेतृत्वाखाली, गडचिरोली जिल्ह्यात हत्तींच्या हालचालींवर लक्ष ठेवण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर, स्थानिकांना जागरूक करण्यासाठी प्रशिक्षण कार्यक्रम आणि तात्काळ प्रतिसाद यंत्रणा विकसित करण्यात आली. यामुळे मानव-हत्ती संघर्षाच्या घटनांमध्ये लक्षणीय घट झाली आहे.
पश्चिम बंगालस्थित SAGE फाऊंडेशन गेल्या अनेक वर्षांपासून वन्यजीव संरक्षण आणि पर्यावरण संवर्धनासाठी कार्यरत आहे. विशेषतः हत्तींच्या संरक्षणासाठी आणि मानव-वन्यजीव संघर्ष कमी करण्यासाठी त्यांचे योगदान उल्लेखनीय आहे. फाऊंडेशनने महाराष्ट्र वनविभागासोबत सहकार्य करत गडचिरोलीसारख्या संवेदनशील भागात हत्ती संरक्षणासाठी अनेक उपक्रम राबवले आहेत. यामध्ये स्थानिक समुदायांना हत्तींच्या वर्तनाबद्दल शिक्षित करणे, शेतजमिनीचे संरक्षण करण्यासाठी उपाय सुचवणे आणि हत्तींच्या हालचालींवर लक्ष ठेवण्यासाठी ड्रोनसारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करणे यांचा समावेश आहे.
जागतिक हत्ती दिनानिमित्त आयोजित या समारंभात SAGE फाऊंडेशनच्या प्रतिनिधींनी श्री. डिगोळे यांच्या कार्याचे कौतुक केले. प्रशस्तीपत्र प्रदान करताना फाऊंडेशनचे प्रमुख म्हणाले, “श्री. बालाजी डिगोळे यांनी गडचिरोलीसारख्या आव्हानात्मक क्षेत्रात मानव आणि हत्ती यांच्यातील सहअस्तित्वाला चालना देण्यासाठी केलेले प्रयत्न प्रेरणादायी आहेत. त्यांचे कार्य केवळ हत्तींच्या संरक्षणासाठीच नव्हे, तर स्थानिक समुदायांच्या सुरक्षिततेसाठीही महत्त्वपूर्ण आहे.”
श्री. बालाजी डिगोळे यांचे मनोगत
सन्मान स्वीकारताना श्री. डिगोळे म्हणाले, “हा सन्मान माझ्यासाठी आणि माझ्या संपूर्ण वनविभागाच्या टीमसाठी आहे. गडचिरोलीतील स्थानिक समुदाय आणि SAGE फाऊंडेशन यांच्या सहकार्याशिवाय हे यश शक्य झाले नसते. हत्ती हे आपल्या पर्यावरणाचे महत्त्वाचे घटक आहेत, आणि त्यांचे संरक्षण करणे ही आपली सामूहिक जबाबदारी आहे.”
जागतिक हत्ती दिनाचे महत्त्व
जागतिक हत्ती दिन हा दरवर्षी 12 ऑगस्ट रोजी साजरा केला जातो, ज्याचा उद्देश हत्तींच्या संरक्षणाबाबत जागरूकता वाढवणे आणि त्यांच्या अधिवासाचे रक्षण करणे हा आहे. हत्तींची संख्या जगभरात कमी होत असताना, त्यांचे संरक्षण आणि मानव-हत्ती संघर्षाचे व्यवस्थापन यावर विशेष लक्ष देण्याची गरज आहे. गडचिरोलीसारख्या भागात अशा उपक्रमांना विशेष महत्त्व आहे, जिथे हत्ती आणि मानव यांच्यातील संघर्ष नियमितपणे उद्भवतो.
SAGE फाऊंडेशन आणि महाराष्ट्र वनविभाग यांनी भविष्यातही अशा उपक्रमांना गती देण्याचे ठरवले आहे. यामध्ये हत्तींच्या संरक्षणासाठी अधिक तंत्रज्ञानाचा वापर, स्थानिक समुदायांना आर्थिक संधी उपलब्ध करून देणे आणि हत्तींच्या अधिवासाचे रक्षण यांचा समावेश आहे. श्री. डिगोळे यांनीही यापुढे अशाच प्रकारे कार्यरत राहण्याचा निर्धार व्यक्त केला.
या सन्मानामुळे गडचिरोली जिल्ह्यातील वन्यजीव संरक्षणाच्या प्रयत्नांना अधिक बळ मिळेल आणि हत्तींच्या संरक्षणासाठी स्थानिक समुदाय आणि वनविभाग यांच्यातील सहकार्य आणखी दृढ होईल, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे.
About The Author
